بسیاری از داستان های دفاع مقدس هویت بومی ندارد/ مشکل ما محتوا و کیفیت است

سرداور بخش داستان هفدهمین دوره انتخاب بهترین کتاب دفاع مقدس با بیان اینکه یکجانبه نگری چالش داستان دفاع مقدس است، گفت: هنوز در بحث کیفیت داستان و رمان دفاع مقدس با مشکل روبه رو هستیم.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی طنین یاس ،  حمد حنیف سرداور بخش داستان هفدهمین دوره انتخاب بهترین کتاب سال دفاع مقدس در گفت وگو با خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس ، از داوری ۱۲۱ کتاب در بخش داستان این جایزه خبر داد و اظهار داشت: ۴۶ رمان بلند، ۶۸ مجموعه داستان و هفت داستانک در این بخش وجود داشت که ۸۵ اثر از این تعداد را نویسندگان تهرانی و سایر آثار متعلق به نویسندگان شهرستانی بوده است که قم، اصفهان و شیراز بالاترین تعداد شرکت کننده را داشته است.
وی با اشاره به تأثیرات داستان گفت: خاطره نوشتن به نسبت کار نوشتن داستان زمان کمتری را لازم دارد امسال چند برابر کتاب های داستان در بخش خاطره آثار داشتیم. در حالی که واقعا تأثیرات داستان وسیع تر، عمیق تر و ماندگارتر از گونه های دیگر ادبی است. داستان عموماً با توجه به کارگیری عناصر داستانی، استفاده از قصه های مختلف، مجموعه تکنیک ها و سبک ها می تواند مخاطب را همراه کند لذا داستان تأثیر و ارزش بیشتری دارد.
سرداور گروه بخش داستان هفدهمین دوره انتخاب بهترین کتاب دفاع مقدس تصریح کرد: هنوز هم از میان تعداد کتاب های کم شمار در موضوع دفاع مقدس در ریزش های اولیه داوران، تعداد زیادی از آثار کنار گذاشته می شود. یعنی ما مشکل تعداد نداریم بلکه مشکل ما محتوا و کیفیت است.
حنیف یک جانبه گری را یکی دیگر از مشکلات پیش روی داستان دفاع مقدس دانست و افزود: یک جانبه نگری و دوری از واقعیات از جمله مشکلات و چالش های ادبیات داستانی دفاع مقدس است که در آینده عمیق تر خواهد شد. جنگ یک پدیده چند بعدی است ابعاد سیاسی، جامعه شناسی، فرهنگی و اقتصادی دارد. جنگ بعد حماسی و تأثیرات روانشناسی دارد، وقتی ما پدیده های تاریخ جنگ را بررسی می کنیم متوجه اهمیت ابعاد ادبی آن می شویم. دکتر محمدرضا سرهنگی در مقاله ای اشاره به بعد ادبی سربند نوشته های رزمنده های دوران دفاع مقدس داشتند که می توان به آن پرداخت.
وی ادامه داد: با توجه به اینکه جنگ یک پدیده یک جانبه نیست، یک جانبه نگری نسبت به جنگ و صرفا نگاه حماسی به آن می تواند از جمله آسیب های نگاه به این مسئله باشد که پیش روی داستان جنگ قرار گیرد، جنگ را باید آن طوری که به وقوع پیوسته نشان داد. بُعد حماسی از آن جهت مهم است که هر مملکتی ممکن است مورد حمله نیروهای خارجی قرار گیرد لذا باید آمادگی ذهنی وجود داشته باشد. چون دین، آئین و وطن همیشه مدافع دارد. از سوی دیگری با عدم پرداختن به جنبه های تخریبی جنگ ممکن است با دیپلماسی ضعیفی همراه شویم.
این نویسنده کشورمان گفت: بسیاری از داستان های دفاع مقدس هویت بومی ندارد. کافی است در برخی از داستان ها اسامی شهرها و مناطق جنگی را عوض کنیم با این کار داستان ها با داستان های جنگی غیر ایرانی اشتباه گرفته می شود آن عناصری که تشخیص دهنده داستان دفاع مقدس است در داستان های امروز کم است. کتاب «دختر لوتی» شهریار عباسی داستانی است که با اینکه دفاع مقدس را نشان داده است اما به بومی گرایی توجه داشته است. کتاب «سی مرد و سی مرغ» اکبر صحرایی نیز از طریق پیوند دادن اثر با ادبیات کهن جنبه ایرانی بودن را حفظ کرده است.
سرگروه داوری بخش داستان هفدهمین دوره انتخاب بهترین کتاب دفاع مقدس اظهار کرد: ما نوآوری در داستان دفاع مقدس کم داریم. بسیاری از داستان های ما رئالیستی و واقعه گرایانه نوشته می شود یا از نظر سبک کلاسیک و مدرن نوشته می شود در حالی که زبان فرم داستانی که نسل امروز می پسندد داستانی نیست که ۳۰ سال پیش مورد استقبال قرار می گرفت یا تأثیرگذار بود. لذا باید از فرم های جدید نیز در داستان استفاده شود.
حنیف تأکید کرد: نوآوری در داستان دفاع مقدس کم رخ داده اما داستانی مانند «اسم شوهر من تهران است» نوشته زهره شعبانی که یک داستان اجتماعی است با نوآوری همراه است.یا «سنگ یحیی» نوشته خسرو عباسی  خودلان ، برخی از داستان های ساسان ناطق و رمان «لم یزرع» اثر محمدرضا بایرامی کاری هایی است که با نوآوری و تازگی همراه است.
وی گفت: طرح جدی در زمینه بحث ترجمه و جهانی شدن آثار دفاع مقدس وجود ندارد در حالی که ما نیازند کار بیشتری در این بخش هستیم آثار باید به جهان شناخته شود از طرفی نیز ترجمه از مبدأ شکل می گیرد بسیاری از داستان های بزرگی که از جنگ جهانی اول و دوم نوشته شده به روز ترجمه نمی شوند مطالعه این آثار کمک می کند تا آثار ما غنی تر شود.
این  نویسنده  ضعف پژوهش را یکی دیگر از چالش های پیش روی داستان دفاع مقدس دانست و اظهار داشت: بسیاری از نویسندگان امروز ما دفاع مقدس را ندیده اند به همین دلیل پژوهش شرایطی را برای آشنایی این نویسندگان آماده می کنند نویسنده باید کار با کلاشینکف و ژ۳ را بداند و از سلاح های مختلف اطلاعاتی داشته باشد. همچنین از ویژگی های جغرافیایی و نحوه عملیات ها مطلع باشد تا نویسنده در فضا قرار گیرد.
سرداور گروه بخش داستان هفدهمین دوره انتخاب بهترین کتاب دفاع مقدس گفت: بسیاری از نویسندگانی که اسمشان در فهرست نهایی این جایزه قرار ندارد فاصله کوتاهی با نفرات برگزیده داشته اند سلیقه داوران در دلبستگی به برخی از داستان ها ممکن است در داوری ها تأثیرگذار باشد. اما معتقدم بسیاری از آثار که نامشان در فهرست نهایی برگزیده شدگان نیست نویسندگان بزرگی خواهند شد. در صورتی که این جایزه به برگزاری کارگاه های داستانی اهتمام داشته باشد تا نویسندگان ارتقاء یابند.
انتهای  پیام/م

Let’s block ads! (Why?)